"nowy da-da"-niezgoda na schyłkowość możliwości w sztuce

Dość nieoczekiwanie w reakcji na informel, wznawia kilku amerykańskich malarzy podobny ruch ,w którym Robert Rauschenberg (1925) odgrywa szczególnie ważną rolę. Początkowo uprawiał on "action painting", rodzaj malarstwa spontanicznego, w którym szybkość działania i podświadomy gest malarza odgrywa decydującą rolę. Następnie opierając się na doświadczeniach Schwittersa, zaczął używać różnych przedmiotów dla uzyskania nowych efektów wrażeniowcych. Są to idee "nowego da-da", z których wywodzi się pop-art, powstały w Ameryce w 1961 roku.

   Pop-art to niezgoda na schyłkowość możliwości w sztuce. Stosuje się różne techniki-kolaże, asamblaże, montaże, przedmioty gotowe, environments, techniki drukarskie, a w malarstwie akryl na płótnie i tradycyjny olej. Uderzające jest precyzyjne wykonanie. Ruch ten usiłuje zastawiać rozmaite przedmioty produkcji przemysłowej z obrazami na zasadzie metod reklamowych. Jest to ostatni przejaw, wyprowadzony z dadaizmu, który jest w najlepszym przypadku wyrazem mocno spóźnionej negacji tradycyjnych wartości w sztuce, a częściej chwytem reklamowym. Zdaniem artystów spod znaku pop-artu sztuka nie powinna się odwracać plecami od życia, powinna odzwierciedlać czas, w którym powstaje. A ponieważ sztuka i życie stały się sobie tak bliskie, to co trywialne i pospolite, przekształciło się w materię artystyczną, jaka  wypracowana została przez malarzy wielkich "panneau" reklamowych, przez rysowników komiksów.

   W londyńskim Instytucie Sztuki Współczesnej powstała Grupa Niezależnych. Należeli do niej m.in R.Hamilton i E.Paolozzi, D.Hockney. Hamilton zorganizował wystawę pod nazwą "Rozrastanie się formy". Paolozzi wygłosił manifest o pięknie przedmiotów, wrażeń wizualnych spoza świata sztuki. Pokazywał przez epidiaskop zdjęcia minerałów, zdjęcia komórek za pomoca mikroskopu, rysunki techniczne przekroje maszyn, reklamy. Młodzi artyści przeciwstawiali sztuce muzealnej piękno codziennego życia, nie pokryte patyną, nie sparaliżowane dostojeństwem.W istocie prócz zmiany stylu w malarstwie chodziło również o nowy styl życia, o uznanie dla nowych wartości.



R.Hamilton,  Co właściwie sprawia, że dzisiejsze mieszkania są tak odmienne, tak pociągające?



   Warchol, Lichtenstein i Johns byli najbardziej konsekwentni, usunęli ze swej sztuki wszelkie ślady "malarskiej roboty". Amerykański malarz Andy Warchol stał się symbolem nowego realizmu. Maluje on rzędy  kolorowych butelek coca-coli, puszek konserwowych zupy pomidorowej - tj. to robią graficy reklamowi, czysto i precyzyjnie - to nowi "bohaterowie sztuki". Ale również pojawiają się portrety idoli pop kultury: E.Presleya, Marylin Monroe, Liz Taylor i samego artysty. Ich twarze są rozpoznawalne jak etykiety produktów znanych firm. Przedstawiane w ten sam konwencjonalny sposób dzięki metodzie sitodruku mają być czytelne i dostępne dla wszystkich. Ukazuje  tym samym odwrotną stronę produkcji masowej,charakteryzującej współczesne społeczeństwo, nie wywołujące żadnych następstw emocjonalnych.

   Kolejny pionier pop-artu Roy Lichtenstein stosuje konwencję komiksów, druku gazetowego,upraszcza rysunek dla scen z popularnych komiksów. Ściągał pomysły z obrazów słynnych artystów europejskich:  Monet, Picasco, Modrian. Parodiował ich styl, próbując uczynić z tych prac dzieła tak powszechne i dostępne jak reklamy na billboardach. Toteż akcentował wydźwięk wydarzenia, oddzielającego od pierwotnego kontekstu i powiększając, stawiając tysiące kropek naśladujących punkty rastra.W ten sposób obrazy,  choć są imitacją, poprzez zastosowanie techniki poligraficznej, nabrały godności dzieła sztuki.

  

   Artyści pop-artu nie mieli wątpliwości, że przed kulturą masową nie należy się zamykać, ale ze może ona być również fascynującym źródłem inspiracji. Sztuka popularna za którą stoi reklama jest zjawiskiem wszechobecnym w dzisiejszym świecie. Trudno wyobrazić sobie świat, gospodarkę, media, czy też życie codzienne bez reklamy. Każdy z nas może o reklamie powiedzieć wiele. Każdy ma wyrobioną opinię na temat przekazów reklamowych, reklamowych produktów, skuteczności reklamy. Obecnie stałą się narzędziem walki konkurencyjnej, bez którego trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie rynku. Pop art wywarł duże znaczenie w świecie reklamy i odmienił nasze życie.